16 C
Trabzon
Salı, Ekim 15, 2019
34. ZELEKANIN DOKTORLARI (2) VE BAŞ SÜNNETÇİ ÇİLHOROZ

34. ZELEKANIN DOKTORLARI (2) VE BAŞ SÜNNETÇİ ÇİLHOROZ

0
1222

“Zeleka’nın Doktorları” başlıklı yazımızda, 21. yüzyıla gelinceye değin üçte ikisi köylerde yaşayan halkımızın sağlık sorunları ve tedavi yöntemlerini, köyümüz Zeleka’dan canlı olarak nakletmeye çalıştık. Günümüzde il ve ilçelere dağılmış tam teşekküllü binlerce hastane ve bu hastanelerde yüzlerce bölüm mevcut olmasına rağmen yine şikâyetçiyiz yetersizliklerinden. Ya bunlar yok denecek kadar az ve ulaşılamaz denecek kadar uzak ve pahalı iken ne yapıyordu eskilerimiz.

Derdi veren Allah dermanı da veriyordu elbette. Halk tarım ve hayvancılıkla geçiniyor ve özellikle bol miktarda koyun keçi gibi küçükbaş hayvan besleniyordu. Yılın dörtte üçü yağmurlu geçen bölgenin bayır ve kaygan arazisinde hemen her gün birkaç koyun kayıyor, bacağı kırılıyor, sakatlanıyor. Adı bile bilinmeyen veteriner çağrılacak değil ya… Çoban muayene ediyor, kırılan kemiği bulup düzeltiyor, un hamuru ile sarıyor, hartama diye tabir olunan yassı tahta parçaları ile çevreleyerek sıkıca bağlıyor; kemik de kaynıyor kısa bir sürede. Kazanılan deneyim, kolu bacağı kırılan insanlarda da uygulanıp başarılı olununca çağın pratisyeni, terfi ediyor uzman kırıkçılığa.

Mimilos (Kumlu) Köyü’nde Müftüoğlu Mehmet Hilmi Şentürk (1892-1972), Holaysa (Yeşilalan) Köyü’nde Kalenci Mehmet Oğlu İbrahim Kalyon (1908-1976), Şinek (Ataköy)’ten Hüseyin Oğlu Ahmet Gülmez (1898-1974) gibi çok meşhurların yanında görevdedir her köyün fahri kırıkçıları. Bilinen kırıkçılarımızdan bazılarını listeleyelim:

Bilal Oğlu Muhammet Aydın (1900-1970)

Muhammet Oğlu Mehmet Aydın (1927-1984)

Esat Oğlu Süleyman Kaya (1913-1997)

Hasan Efendi Oğlu Hasan Taka (1910-1994)

Ali Oğlu Hasan Aslan (1902-1996)

Kasım Kızı Salihe Şahin (1896-1991).

Becerisini tabanca fişeğinden diş kaplamaya kadar geliştiren, Yeşilalan Holaysalı Salih Oğlu Şahmeran Tosun (1934-2013) devrinin en meşhur diş tabibidir. Zeleka’da uzun yıllar dişçiliği ifa eden köylülerimiz ise şunlardır:

Koçot Süleyman Mustafa Oğlu Kırbıyık Ahmet Atalay (1901-2012)

Hamit Oğlu Yusuf Akyüz (1915-2006)

Kamil Oğlu Mehmet Niyazi Çiftçi (Mehmet Ali) (1900-1975)

Hasan Efendi Oğlu Mehmet Taka (1920-1985)

Ali Oğlu Hasan Arslan (1902-1996)

Muhammet Oğlu Mehmet Aydın (1927-1984)

İbrahim Oğlu Hafız Mehmet Çiftçi (1925-…).

Sağlık alanının en önemli dallarından biri de “sünnetçilik”ti kuşkusuz. Sünnet önemli bir olay. Ailenin direği ve geleceğinin teminatı erkek çocuklarının, erkekliğe ve islama ilk adımları.

Bu dalın uzmanlarının, bizim oralarda sembolik bir sabun veya bir havludan başka hiçbir ücret kabul etmemelerine karşın il dışında köy köy gezip profesyonelce bu mesleği icra ettikleri de bilinir. Hatta Sağlık Bakanlığı’ndan da belgelidir bir kısmı. Kiminin alet çantasında “Fenni Sünnetçi” kimininkinde ise “Sünni Sünnetçi” ibaresi bulunur.

Zeleka’nın o devir sünnetçileri ise şöyle:

Mehmet Oğlu Süleyman Tok (Çilhoroz) (1903-1999)

Şerif Efendi Oğlu Ali Çiftçi (1904-1983)

Karahasan Ahmet Oğlu Mustafa Hilmi Kara (1905-1986)

Kibicaoğlu Recep Durmuş (1900-1972)

Şerif Efendi Oğlu Mehmet Çiftçi (1906-1982)

Hudek-Memiş Aziz Oğlu Eyüp Tuncer (1895-1985).

Çocukların evlerde, kör idare lambalarının loş ışıkları altında doğduklarını vurgulayarak, ebelerimizi rahmetle analım, sırası gelmişken. Her üç hanımdan biri, kordon kesmiş, bebek yıkamış, kundağa sarmış ebesidir o devrin. Tüm Anadolu’da olduğu gibi bölgemizde de herkes (Mami) diye anılan ebesini tanır, bilir, bayramda ziyaret eder, gurbet dönüşü hediyesini eksik etmez gelenekler gereği.

Bahsolunan her alanın, işini daha iyi yapanı vardır kuşkusuz. Ama tüm sağlık sektörü göz önüne alındığı zaman, sağlıkçılarımızın en meşhuru, beni de sünnet eden Çilhoroz Hacı Süleyman Tok’tur diyebiliriz. Çilhoroz, Yeşilalan nüfusuna kayıtlı olmakla beraber iki köyün ortak mahallesi Tabuç da yaşadığı için Zeleka’lı olarak bilinir. Zira sosyal hayatı Zeleka’daydı. Camisi cuması bayramı, seyranı, cenazesi oradadır. Holaysalılar da Yeşilalanlı bilirdi Rahmetliyi. Zaten öyle bir iki köye sığacak bir kişiliği de yoktur O’nun.

Karşı beri köylerde Çilhoroz’u tanımayan bilmeyen yok gibidir hâlâ. Sünnetçiliğinin yanında mükemmel bir muhayyile gücüne sahiptir. Başından geçen sünnet vakalarını öyle ilginç bir şekilde anlatırdı ki ağzınız açık kalır, zamanın nasıl geçtiğini anlayamazdınız.

Menderes’in çocuklarını sünnet ettiği, hasta olarak bulunduğu hastanede gece acile gelip ameliyata alınan bir hastanın ameliyatına – personelin olmayışı dolayısı ile – iştirak ettiği hâlâ anlatılır. Bir de fıkra eklenir Rahmetlinin şöhretine:

Anadolu’nun bir kasabasında Cuma namazını kaçırmak üzere aceleyle en yakın camiye yönelen birisi, abdest için lavabolara koşar. Kabinler dolu olduğu için pisuarda ayakta bevl etmeye başlar. Yanında aynı işi görmekte olan bir diğeri, başını döner ve sertçe sorar:

– Çaykaralı mısın?

– He niçun sordun?

Öteki devam eder:

– Holaysa’dan mısın yoksa?

– He, ne oldi? der Holaysalı şaşkın bir şekilde.

– Çilhoroz mu yaptı sünnetini? diye üsteler son gelen.

Bu sefer biraz daha temkinli ve ürkekçe devam eder bizimki:

– He, nerden biluyursun?

Adam haykırır avaz avaz:

– Baksana ayağımı berbat ettin.

ahmetms

Ahmet MUTLUOĞLU

Çamlıca, 12.11.2015

KAYNAKÇA:

  1. Refik Çiftçi (Emekli İş Adamı), Mehmet Oğlu, (1948-…)
  2. Ali Rıza Durmuş (M. E. Bakanlığı Müfettişi), Cemal Oğlu, (1966-…)
  3. Muhammet Tosun (Emekli Öğretmen, ( Ahmet Oğlu, (1943-…)
  4. Mevlüt Tok (Emekli), Süleyman Oğlu, (1942-…)
  5. Bilal Aydın (Emekli), Muhammet Oğlu, (1947-…)
  6. Ahmet Ziyauttin Kara (İş Adamı) Mustafa Hilmi Oğlu, (1963-…)
  7. Mehmet Nuri Kaya (Emekli Öğretmen), Süleyman Oğlu, (1948-…)
  8. Bilal Hacıömeroğlu (Kumlu Mh. İmamı), Muhammet Oğlu, (1988-…)
  9. Ahmet Arslan, (Emekli), Ömer Oğlu, (1956-…)
  10. Mustafa Ayhan Teke (Kadastro Memuru), Mehmet Oğlu, (1959-…)
  11. Mustafa Tuncer (Emekli Memur), Paşa Ali Rıza Oğlu, (1965-…)
  12. Hasan Atalay (Emekli), Ahmet Oğlu, (1941-…)
  13. Ahmet Akyüz (İş Adamı), Yusuf Oğlu, (1959-…)
  14. Recep Çiftçi (Mühendis Müteahhit), Mehmet Oğlu, (1963-…)
  15. Cemil Gülmez (Şinek Ataköyde Emekli) Hüseyin Oğlu, (1952-…)
  16. Numan Aydın (Emekli Muhtar), Mehmet Oğlu, (1950-…)

CEVAP VER

veya

Solve : *
23 + 9 =